Doanh nhân lớn = Thông minh + Quả cảm + May mắn

Là những nhà đầu tư mạo hiểm, tôi cùng vài cộng sự thường xuyên gặp gỡ không ít các doanh nghiệp, những người sẵn sàng lao vào những ý tưởng và rượt đuổi theo những ước mơ của riêng họ. Chúng tôi đều yêu quý, trân trọng họ – đặc biệt khi niềm đam mê đi cùng với khả năng và những ý tưởng hay.

Xuất phát từ sự yêu quý đó, tôi bị lôi cuốn vào việc tìm hiểu “cấu trúc gen” của những doanh nhân xuất sắc, với nỗ lực tìm ra đâu là những đặc điểm hay dấu hiệu báo hiệu không sớm thì muộn doanh nhân đó sẽ thành công.

Sau khi nỗ lực tìm hiểu, tôi đã đi tới kết luận rằng những doanh nhân xuất sắc nhất đều có chung một số đặc điểm: Sự thông minh, nhanh nhạy – Sự cương quyết, quả cảm – và Sự may mắn.

Sự thông minh, nhạy bén: Mỗi buổi sáng bạn đều thức dậy với một phần thưởng thắng cá độ trong các cuộc đua ngựa, trong những ván bài may rủi ở Las Vegas đang chờ đợi, thì có nghĩa là sự may mắn gõ cửa nhà bạn nhiều hơn cả mong đợi. Nhưng những trường hợp như bạn đâu có nhiều. Theo tôi, “sự thông minh, nhạy bén” mới là nền tảng vững chắc nhất cho bất kì doanh nhân nào.

Tuy nhiên, trí tuệ của một người không chỉ giới hạn trong những khóa học MBA truyền thống. Nói một cách thành thực, nếu bản thân tôi không sở hữu một trong số những tấm bằng như vậy, thì có lẽ tôi cũng không ngần ngại, thẳng thắn mà nói rằng có nhiều điều rất thật trong những gì mà cộng sự của tôi – Mats Lederhausen – đã nói: “Hầu hết thành quả của những thạc sĩ quản trị kinh doanh chỉ là những doanh nghiệp mang đậm màu sắc truyền thống”.

Thực tế này không xuất phát từ việc những người tham gia khóa học là kém thông minh, mà bởi một tấm bằng MBA vốn được kì vọng sẽ hữu ích trong tương lai lại không phải là một đòi hỏi bắt buộc.

Các doanh nhân tự thân lập nghiệp thành đạt nhất thường sở hữu những kĩ năng, kiến thức thực tế nổi trội, khả năng trực giác rất nhạy bén, sự hiểu biết về cả tri thức lẫn tình cảm, những điều này thường tạo ra nhiều ưu thế hơn là sự hiểu biết sách vở, khả năng phân tích hay kĩ năng quản lý.

Đó là lý do tại sao những nhà sáng lập thường rất giỏi trong việc đưa công ty tiến tới một mức độ nào đó, nhưng lại kém thành thục trong việc mở rộng phạm vi ý tưởng của mình. Các CEO – những người phát triển, mở rộng quy mô của doanh nghiệp – có thể không phải là nhà sáng lập ra chúng; trong khi đó, những người thành lập nên doanh nghiệp lại không phải là người có khả năng mở rộng chúng.

Nếu nhắc tới những trường hợp ngoại lệ, nhất thiết phải kể đến Michael Dell, Steve Jobs, Bill Gates, và Howard Schultz. Những con người này sở hữu một khả năng đặc biệt, hiếm hoi, cho phép kết nối tư duy phân tích và sức sáng tạo, kết hợp hài hòa sự vận động của não trái và não phải.

Trong những giai đoạn đầu tiên của các phi vụ đầu tư, tôi thường bị chi phối nhiều hơn bởi hoạt động của não phải, có thiên hướng nghiêng về sức sáng tạo, những kĩ năng và kiến thức thực tế. “101 những kĩ năng đột phá” dường như khó mà tìm thấy trong nội dung của bất kì một chương trình học MBA nào.

Ý chí quyết tâm, can đảm: Sau khi có những ý tưởng triển vọng, những doanh nhân lớn là những người lúc nào cũng tràn đầy quyết tâm để đi tiếp. Họ sẵn sàng quẳng mình vào những nơi mà mọi người tỏ ra lo lắng, chồn chân, hay băn khoăn tự hỏi “Liệu những người khác sẽ nghĩ gì nhỉ?”

Định nghĩa về tinh thần khởi nghiệp mà giáo sư Bill Shahlman của Trường kinh doanh Havard đã chỉ ra rất rõ rằng chính “tinh thần không nao núng, sự theo đuổi không biết mệt mỏi các cơ hội mà chẳng mấy quan tâm đến việc mình sở hữu bao nhiêu nguồn lực” sẽ tạo nên một trung tâm nơi tập trung mọi ý chí và tinh thần khởi nghiệp.

Những doanh nghiệp này có thể không lo lắng về nguồn lực họ thiếu, mà quan tâm nhiều hơn tới tài tháo vát, xoay xở cần thiết để biến các ý tưởng lớn thành sự thực.

Thật là dũng cảm khi theo đuổi một sứ mệnh mà bất chấp hố sâu ngăn cách giữa những nguồn lực sẵn có và sự hào phóng của các ý tưởng. Cũng dũng cảm biết bao khi bạn muốn vượt rào, muốn leo cao trong khi người nào đó có thể cho chướng ngại vật đo ván chỉ với một chiêu đơn giản. Và quả là dũng cảm khi bạn kiên quyết tạo ra sự đổi thay mà dường như vẫn còn vô hình với hầu hết mọi người, và khi bạn luôn một lòng một dạ tiến lên phía trước với một niềm tin và sự rõ ràng mà có lẽ chỉ mình bạn mới thấy.

Đây là một thực tế hết sức thú vị: Khoảng 2/3 những người nằm trong danh sách các tỷ phú do Forbes bầu chọn đều khởi đầu với hai bàn tay trắng. Sự liều lĩnh tuyệt vọng có thể là một nguồn động lực tốt, tuy nhiên những người này đã được sinh ra trong một bầu nhiệt huyết luôn cháy sáng, một sức tưởng tượng, đột phá lúc nào cũng sẵn sàng bùng lên trong tâm trí.

Hãy đọc tiểu sử của những Andy Grove, Ralph Lauren, hay J.K Rowling và bạn chắc chắn sẽ tìm thấy những mẩu chuyện đầy sức truyền cảm. Và hẳn bạn còn chưa quên lời tuyên bố rất hùng hồn của ngài Eleanor Roosevelt rằng: “Tương lai thuộc về những người có niềm tin vào vẻ đẹp của những giấc mơ, những hoài bão”.

Sự may mắn: Dù cho có tất cả sự thông minh và tràn đầy lòng quả cảm, nhưng vinh quang sẽ không đến thăm bạn nếu không có một chút may mắn. Thời cơ đến bất chợt, những cuộc chạm trán ngẫu nhiên, hay những mối liên kết không tài nào giải thích nổi kết hợp với nhau sẽ tạo thành một nhân tố thiết yếu dẫn dắt bạn đến với mục tiêu cuối cùng của mình.

Mọi người có thể tự tạo ra vận may cho mình, nhưng cũng không nên xem nhẹ giá trị do thần may mắn tốt bụng mang đến cho mình. Nhận ra may mắn là một biến số không thể thiếu trong phương trình thành công sẽ giúp bạn duy trì sự khiêm nhường ở mức cần thiết trong suốt hành trình khởi nghiệp và cả về sau này nữa.

Những tình huống nằm ngoài kiểm soát có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Chấp nhận thực tế này, cũng như hiểu rằng đôi khi bạn chỉ cần một chút may mắn là cần rất cần thiết để duy trì niềm tin, sự can đảm, và động lực dám nghĩ dám làm của mình. Khi nghĩ lại những thăng trầm tôi đã từng trải qua trong quá trình khởi nghiệp, tôi luôn cảm thấy biết ơn số phận đã dẫn dắt mình đi đúng hướng.

Triết lý chủ đạo tồn tại trong công ty đầu tư của tôi – Cue Ball – là: nguồn lực con người sẽ chiến thắng mọi thách thức đang trực sẵn ngoài kia. Chúng tôi vẫn nói với nhau rằng vấn đề cốt lõi nằm ở con người, và rằng bất kì ngày nào, chúng tôi cũng sẵn sàng đón nhận phương án B do nhóm A triển khai thay cho phương án A do nhóm B triển khai. Nhưng chắc chắn một điều là, nhóm A đó phải phát huy công dụng của một liều thuốc 3 trong 1: Thông minh – Quả cảm – May mắn.

Bài viết của Anthony Tjan trên Harvard Business Publishing

( SEMvietnam – Nguồn: Tuanvietnam)

Bạn đã sẵn sàng trở thành doanh nhân thành đạt?

Bạn đã bao giờ thử quan sát những doanh nhân thành công tại nơi làm việc. Đó là Bill Gates, chủ tịch tập đoàn Microsoft hay Ron Perelman, chủ hãng Revlon…

Nhưng bên cạnh đó cũng có nhiều người không đạt tới đỉnh cao này dù cho họ có là những ngôi sao sáng chói khi học đại học. Họ than vãn về các hoá đơn đến hạn phải thanh toán trong khi có những người khác đếm tiền không xuể. Dĩ nhiên, may mắn có vai trò trong sự thành bại nhưng thường thì lỗi do chính họ gây ra qua tác phong hoặc tinh thần chủ bại.

Seko Hitoshi, chuyên gia kinh tế của tạp chí Tokyo Times, sau thời gian dài nghiên cứu và tìm hiểu về các doanh nhân thành đạt trên thế giới đã rút ra câu trả lời cho những ai muốn mình sẽ nổi tiếng trên thương trường. Theo Seko Hitoshi, để trở thành một doanh nhân thành đạt hay không, bạn cần những sự sẵn sàng sau đây:

Sẵn sàng suy nghĩ và hy vọng

Một doanh nhân thành đạt cần có ý thức tự giác kỷ luật rất cao và đầu tư cá nhân lớn. Đầu tiên, những doanh nhân thành đạt thường tốn nhiều thời gian để suy tư một mình. Ngay cả khi phải kinh doanh trong một môi trường nào, họ vẫn tìm thấy sự tĩnh mịch trong suy nghĩ bằng cách gạt bỏ hết tất cả những thứ làm rối trí xung quanh. Thứ hai, những doanh nhân thành đạt thường đặt mình vào trong những hoàn cảnh mới. Đối với nhiều người thì ý tưởng dời chuyển đến một thành phố mới, nhận một công việc mới, hay đi trên một con đường chưa in dấu chân người đi thật là kinh khủng, nhưng những doanh nhân thành đạt lại sẵn sàng nhận lấy những việc mạo hiểm ấy. Thứ ba, những doanh nhân thành đạt thường chịu sự phản bác không đồng tình của bạn bè. Nếu có dịp đọc tiểu sử của một trong những người thành đạt, bạn sẽ thấy hầu hết những người này đều bị hiểu sai, thường thì những người thân cận họ nhất cũng không thể ngờ tới tương lai thành công của họ sau này.

Sẵn sàng hành động

Sự thôi thúc sáng tạo, hành động, vươn lên học hỏi kinh nghiệm mới cũng giống như một chiếc lò xo bị dồn nén bên trong những doanh nhân thành đạt, sẵn sàng bung ra bất cứ lúc nào.

Sẵn sàng lựa chọn mục tiêu mà mình theo đuổi

Vấn đề then chốt đối với những doanh nhân thành đạt không bao giờ là “Bạn đã làm những gì?” mà là “Bạn đã là người như thế nào?”. Tiêu chuẩn thực để đánh giá chính là những gì mà họ coi trọng trong hoạt động kinh doanh. Liệu trước những món lợi khổng lồ họ sẽ lựa chọn như thế nào giữa lòng tự trọng, lòng tự hào về những thành quả đạt được dựa trên mồ hôi công sức với những mưu tính, gian lận? Đường đi của những doanh nhân thành đạt luôn luôn gập ghềnh hiểm trở và trong những lúc khó khăn ấy họ cần nhiều thứ hơn là chỉ những động cơ thúc đẩy cụ thể giúp họ tiếp tục bước đi.

Sẵn sàng đầu tư những gì mình có

Sự thành đạt trên thương trường đòi hỏi một khối lượng lớn sức lực, thời gian và nhiều gắn bó với công việc. Câu trả lời là các doanh nhân phải sẵn sàng đầu tư bất cứ những gì mà yêu cầu thành đạt đòi hỏi.

Sẵn sàng chịu đựng

Những vấn đề khó khăn trên thương trường dường như đổ lên đầu những doanh nhân có chí hướng thành đạt. Họ phải học hỏi cách chịu đựng bất cứ khó khăn gì gặp phải và biến chúng thành cơ hội kinh doanh mới. Khi kinh doanh gặp lúc khó khăn, chỉ có những người “bản lĩnh kém” mới kêu ca còn những doanh nhân thành đạt thì vươn lên, vượt qua và tiếp tục bước đi

Sẵn sàng gánh trách nhiệm

Những doanh nhân thành đạt không mất thời gian ngồi than phiền về những công việc có tính chất bắt buộc, ít thời gian nghỉ phép, hay phúc lợi và lương thấp. Họ chỉ tập trung thực hiện công việc hiệu quả hơn cho ông chủ của họ hay thậm chí là làm sao có thể bắt đầu tốt công việc kinh doanh của riêng họ và đảm nhiệm nhiều trọng trách và trách nhiệm hơn. Sự thành đạt và trách nhiệm luôn luôn đi đôi với nhau.

Sẵn sàng bắt đầu với những gì mình đang có

Có một câu châm ngôn phương Đông nói rằng “Một chuyến đi vạn dặm bắt đầu từ một bước chân”. Giấc mộng thành đạt cao trong kinh doanh có thể thành sự thực chỉ khi nào bạn hăng hái bắt đầu từ những bước nhỏ đầu tiên để thực hiện giấc mộng bay cao. Hãy bắt đầu làm những gì bạn có thể và rồi vươn đến những việc mà bạn chưa thể làm bây giờ.

Sẵn sàng suy nghĩ đến chính bản thân

Không có gì thay thế được lòng trung thực và tính cần mẫn trong công việc kinh doanh. Tuy nhiên, một điều quan trọng không kém là phải đạt sự bình quân trong suy nghĩ và hành động. Nếu một doanh nhân biết lo nghĩ cho chính bản thân hơn là nhờ người khác nghĩ giùm thì họ sẽ đạt được yêu cầu để trở thành doanh nhân thành đạt.

Sẵn sàng vươn lên cao hơn nữa

Nhiều doanh nhân một thời thành đạt nay thất bại là do họ không muốn vươn cao lên nữa để gặt hái nhiều hơn những gì họ đã đạt được mà đơn thuần trở thành “những người giữ của”. Người mà sớm thành đạt khi còn qúa trẻ nhưng lại ôm lấy những thành tựu ấy trong những năm còn lại của cuộc đời thì phải bị xem như là thất bại. Bill Gates đã từng nói: “Bạn có thể tận hưởng sự thoải mái tột cùng khi bạn đã đạt đến đỉnh cao thành đạt nếu bạn muốn. Vấn đề còn lại là liệu bạn có muốn hay không?”.

Liệu bạn có sẵn sàng trở thành một doanh nhân thành đạt? Bạn hãy đọc và thử kiểm nghiệm lại xem mình đã đủ các yếu tố trên chưa. Để có được kết quả tốt nhất, bạn hãy trả lời bằng sự chân thật từ đáy lòng.

( SEMvietnam – Theo Tạp chí Tokyo Times/bwportal )

Chỉ biết chạy theo đồng tiền sẽ không bền

Mr. David P.Thai – Người sáng lập Highlands Coffee vừa được World Economic Forum – Diễn đàn kinh tế Thế giới bầu chọn là một trong hai lãnh đạo doanh nghiệp trẻ xuất sắc nhất Việt Nam năm 2008.

Hai lần khởi nghiệp

Là một Việt kiều sống ở Mỹ, tại sao anh lại chọn con đường quay trở về Việt Nam và đầu tư vào lĩnh vực cà phê?

Nếu nói tôi chọn cà phê để về Việt Nam thì không phải. Tôi theo gia dình sang Mỹ từ nhỏ. Học tập và sinh sống ở Mỹ nhưng tôi vẫn luôn ý thức mình là người Việt, chỉ có những lời nói hành động là của người Mỹ. Rồi tôi tìm học bổng về Việt Nam nhưng cũng chưa có ý định là sẽ học để sau đó sẽ làm gì cụ thể. Tôi học khoa tiếng Việt tại Đại học Bách khoa. Năm 1995 tạp chí Times tổ chức World new tour mời 100 CEO của Mỹ đi thăm các nước chưa phát triển và tìm hiểu các vấn đề như môi trường, con người… trong đó họ có chương trình ở Việt Nam. Tôi may mắn có cơ hội làm phiên dịch cho chương trình đó và thường xuyên giao dịch với các CEO (Chief Excutive Officer – Tổng giám đốc điều hành hay một vị trí quản lý, điều hành cấp cao trong doanh nghiệp).

Rồi tôi được một người trong đoàn đang đầu tư bất động sản tại Việt Nam mời đi ăn trưa và nói rằng tôi là người có tiềm năng và nếu có ý định làm ăn ở Việt Nam thì sẽ giúp. Ông ấy đã đầu tư cho tôi một ít tiền. Có người ủng hộ và có tiền, tôi mới chọn lĩnh vực kinh doanh cà phê. Không ngờ, công việc kinh doanh nhanh chóng thành công với cửa hàng cà phê đầu tiên tại Âu Lạc (hồ Hoàn Kiếm – Hà Nội). Thế nhưng, mọi chuyện không suôn sẻ. Đúng vào sinh nhật tôi (12/5/1996), chủ nhà đã “hất cẳng” do thấy tôi làm ăn được. Tối đó, tôi nhớ mãi, cả tôi và ông chủ đầu tư ngồi nhìn nhau chả ai nói được gì.

Cái duyên kinh doanh cà phê của một Việt kiều như anh tưởng như sẽ chấm dứt từ vụ đó, rồi sau đó anh làm thế nào để trở lại với lĩnh vực kinh doanh này khi đơn thương độc mã?

Cái khó đầu tiên là tư cách pháp nhân. Lúc đó, làm việc ở Việt Nam nếu không phải là nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài thì phải là cá nhân. Năm 1997, tôi quay ra nghiên cứu về Luật đầu tư nhằm tìm lối thoát cho chính mình. Rất mừng là luật này quy định nếu chứng minh được rằng mình là người Việt Nam thì sẽ được đứng tên. Quy định của luật là một chuyện, còn thực tế thì tôi là người đầu tiên đăng ký theo quy định này nên vẫn còn vướng nhiều thứ. Cuối cùng một luật sư đã giúp tôi có được giấy phép. Tôi trở thành người Việt kiều đầu tiên có được giấy phép đầu tư đăng ký thành lập công ty tư nhân tại Việt Nam.

Tiếp theo cái khó về vốn. Nhà đầu tư vốn trước đó đã rút lui vì cho rằng thị trường Việt Nam vẫn còn rất bé, nên kinh doanh cà phê không phát triển được. Ông ấy có nói với tôi rằng, Việt Nam rất khó bắt tay và khó làm ăn lâu dài được.

Trước lời khuyên của “gã khổng lồ” như vậy, anh dựa vào đâu để đặt niềm tin và đi tiếp?

Tôi đã khẳng định là ông ấy sai. Lúc đó, tôi cho rằng thị trường Việt Nam còn rất nhiều tiềm năng. Lý do, khi quan sát có thể thấy rất nhiều doanh nghiệp Việt tập trung vào việc sản xuất và xuất khẩu chứ không để ý nhiều tới phân phối ở thị trường nội địa. Đó là lý do khiến tôi thấy thị trường nội địa thật tuyệt vời. Còn sự cố kiểu như “hất cẳng” khi thấy tôi có lợi, tôi cho là đó là do một số người chưa có độ “chín” về tư duy làm ăn thời mở cửa. Tôi còn nhận thấy người Việt Nam rất lạc quan, họ có tâm lý sẵn sàng tiếp cận. Và vấn đề của thị trường này chính là thời cơ đã đến, chỉ cần cơ hội là sẽ khác.

Nhờ sống tại Việt Nam, được tiếp xúc với những thói quen, tập quán, hiểu từ điều nhỏ nhặt nhất, tôi biết người Việt từ văn hóa đến thói quen ăn uống của người Việt như thế nào. Hiểu được thị trường này nên tôi quyết định ở lại và đầu tư làm ăn tại Việt Nam. Theo tôi, nếu không hiểu được thị trường mà cứ ném tiền vào đầu tư theo kiểu chạy theo đồng tiền thì sẽ rất mệt và không bền.

Anh có vẻ tự tin về triết lý kinh doanh cà phê tại Việt Nam?

Tất nhiên, vì tôi có thời gian để chứng thực những suy nghĩ này. Lần thứ hai, tôi làm lại công việc kinh doanh cà phê bằng một quán cà phê khác, chỉ là một quán thôi chứ không phải một chuỗi. Nó là tất cả những gì tôi chắt bóp, dành dụm từ cuộc làm ăn trước. Tháng 10/2002, cửa hàng đầu tiên trong chuỗi Highlands ra đời tại TP. Hồ Chí Minh và tới 2003 tôi mở 5-6 cái và năm 2004 thì mở lên tới 15, rồi mở ra Hà Nội. Năm ngoái Highlands Coffee có 6 triệu lượt khách và đóng góp khoảng 65% về giá trị thu nhập cho cả tập đoàn, và đóng góp 95% về tổng giá trị thương hiệu cho tập đoàn.

Khi tôi phát triển mạnh các điểm bán cà phê tại các địa điểm lý tưởng nhiều người đã nghĩ, hẳn tôi phải là một ông chủ rất nhiều tiền hoặc được ai đó tiếp tục rót vốn khổng lồ. Thực tế thì đơn giản hơn nhiều. Tôi đã ứng dụng quan điểm kinh doanh dựa trên cơ sở hiểu biết thói quen, văn hóa người Việt và triết lý kinh doanh riêng mình và nó thành công.

Sau lần vấp ngã đầu tiên, anh đã gây dựng thành công ở lần khởi nghiệp thứ hai, anh có còn điều gì day dứt có thể chia sẻ không?

(Suy nghĩ) – Tôi thấy mình vẫn có điều phải trăn trở. Highlands Coffee đã nằm trong số các doanh nghiệp đứng đầu về tiêu thụ nhiều cà phê Abrabica tại Việt Nam nhưng chúng tôi vẫn chưa điều tra được nguồn gốc của hàng vì phải gom hàng qua nhiều đối tác. Cũng vì thế mà chúng tôi chưa điều tra được điều kiện nhà nông dân cung cấp hàng cho chúng tôi như thế nào? Họ sống ra sao? Con cái họ được đi học chưa?…

Tôi biết, đó sẽ là một trong những yếu tố quan trọng, góp phần làm gia tăng giá trị của cà phê Việt Nam trên thế giới. Khi giá trị cà phê của Việt Nam được nâng lên trên bình diện quốc tế thì nhu cầu tiêu thụ cũng tăng và cùng với nó là lợi nhuận tăng, từ lợi nhuận tăng chúng ta có thể quay lại giúp đỡ đời sống những người nông dân.

Quan điểm này không phải là hình thức từ thiện nào mà là tâm huyết thực sự và đồng thời đem lại hiệu quả cũng có lợi cho cả kinh doanh và đời sống. Tất nhiên, đời sống nông dân được cải thiện nhờ cà phê sẽ khiến họ ý thức hơn giá trị của trồng cà phê, do đó, chất lượng nguyên liệu sẽ được cải thiện rõ rệt.

Nhưng để làm được điều này trên phạm vị rộng không dễ, nó là thách thức mà cần có sự tham gia của cả nhà nước và doanh nghiệp như chúng tôi.

Chúng ta đứng thứ 2 thế giới về lượng, nhưng chất lượng vẫn còn nhiều điểm yếu, theo anh chúng ta cần làm gì để nâng giá trị cà phê lên?

Ví dụ, gần đây, chúng tôi tổ chức một chương trình giới thiệu chương trình Glue moutain – cà phê cao cấp nhất với giá 75.000 đồng/ly. Chương trình này chúng tôi định thực hiện trong sáu tháng mà mới sáu tuần đã hết hàng. Điều này trái hẳn với tư duy lo sợ giá cao khó bán. Chỉ một cân cà phê xanh mà lên tới 50 USD trong khi những loại cà phê khác giá chỉ 2-3 USD. Từ ví dụ này để thấy, chúng ta cần chuyển hướng phát triển những sản phẩm có giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu.

Nếu chúng ta muốn đặt chân tới những thị trường lớn thì phải chuyển sang Abrabica. Lúc đó, giá trị gia tăng cũng sẽ lớn hơn. Thế mạnh cũ là cà phê Robusta chủ yếu loại hòa tan, loại cà phê cấp hai. Thứ hai là chúng ta cần xây dựng được thương hiệu về cà phê của riêng mình – Vietnam Brand equity.

Sau khi nhà nước chính thức mở cửa hoàn toàn đối với thị trường bán lẻ, từ ngày 1/1/2009, anh đã cảm thấy được “sức ép” đối với công ty anh chưa?

Việc nhà nước mở cửa là tốt. Tôi mong muốn đầu tư nước ngoài vào càng nhiều càng tốt. Bởi tôi nhận thấy điểm yếu của nhà đầu tư nước ngoài nhưng cũng biết rõ mặt mạnh của họ. Hiện tại chúng tôi không thấy áp lực đối với công ty mình. Thêm vào đó, tôi đang thất vọng vì các nhà đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực cà phê của Việt Nam nhưng họ lại áp dụng mô hình giống hệt với mô hình kinh doanh của họ tại nước ngoài. Trong lúc đó, phong cách thưởng thức, văn hóa người Việt về cà phê lại khác. Ví dụ người uống cà phê ở Việt Nam hay ngồi lâu, chứ họ không tới uống rồi đi ngay, hay mua mang đi.

Có ý kiến cho rằng, khi kinh tế thế giới khó khăn, sức mạnh của các nhà đầu tư nước ngoài giảm, sức mua nội địa cũng giảm, đây có phải là lúc doanh nghiệp “rảnh tay” để đầu tư, xây dựng, nâng cấp hệ thống phân phối của mình không?

Tất nhiên, vì hiện nay khi đối diện với các doanh nghiệp nước ngoài, chúng ta thường bị lép vế, không chỉ về tiền vốn mà còn lép cả về mặt kỹ năng quản lý, chuyên môn, marketing… Người Việt đổ tiền của mình vào các quỹ đầu tư, nhưng bản thân các quỹ đầu tư thì không đặt một câu hỏi rằng, tại sao họ làm cái đó, họ có đam mê với nó không hay chỉ vì lợi nhuận?

Không có nền tảng triết lý kinh doanh thì tiền đầu tư sẽ không bền vững. Bây giờ là cơ hội cho các công ty Việt cấu trúc và nhìn lại mình. Nhớ một điều rằng, trong kinh doanh chỉ đơn thuần là nếu làm ra sản phẩm và bán sản phẩm đó với giá cao thì chỉ là buôn bán, như thế chưa đủ, chúng ta cần có một lý do để làm kinh doanh cho xứng với vai trò là nhà phân phối, đó là phục vụ người tiêu dùng, sao cho họ không chỉ mua hàng mà còn sử dụng sản phẩm đó tốt nhất. Ví dụ với việc bán cà phê. Chỉ bán thôi thì rất đơn giản nhưng cái khác là chúng tôi đang phục vụ bạn chứ không phải chỉ là đưa cho bạn một cốc cà phê.

Được World Economic Forum – Diễn đàn kinh tế Thế giới bầu chọn là một trong hai nhà lãnh đạo doanh nghiệp trẻ Việt Nam xuất sắc năm 2008, anh có chia sẻ kinh nghiệm gì?

(Cười) – Thành công hiện nay không phải vì tôi mà là thành công của hơn 1.700 nhân viên trong tập đoàn. Tôi chỉ làm việc hơn 40 tiếng một tuần – một phần rất bé nhỏ so với các nhân viên. Tôi chỉ đóng vai trò đưa ra định hướng mà thôi.

Mục đích đầu tiên của Việt Thái là muốn đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển cuộc sống của người Việt, góp phần tạo dựng chất lượng cuộc sống tốt hơn và tạo ra sự phục vụ tốt cho họ, nâng cấp cái trải nghiệm của họ về việc uống cà phê. Tiếp theo, trong lĩnh vực về cà phê, chúng tôi muốn mang thương hiệu của mình ra thế giới và tự hào nói rằng chúng tôi là người Việt Nam, khẳng định đẳng cấp thế giới của hạt cà phê Việt. Chúng tôi muốn thành công còn để là minh chứng khuyến khích các nhà đầu tư lớn vào nước mình. Họ vào càng nhiều thì cơ hội có nhiều hơn các thương hiệu lớn cho nền kinh tế. Chính những thương hiệu lớn đó sẽ là cầu nối giữa Việt Nam và thế giới.

Điều gì khiến anh thấy hạnh phúc?

- Về cá nhân, tôi không nhất thiết muốn công ty của mình phải là lớn nhất, bản thân phải trở thành một người đàn ông giàu có mà tôi muốn đạt được điều đó trên sự đam mê của mình và hạnh phúc với nó.

Hiện tôi có 3 đứa con, cháu gái đầu đã 7 tuổi, đứa thứ hai con trai 5 tuổi và đứa cuối mới 1 tuổi. Điều đáng mừng là các con tôi có thể nói chuyện với bố bằng tiếng Anh, với mẹ bằng tiếng Pháp (vợ anh là người Pháp – PV) còn nói chuyện với nhau bằng tiếng Việt.

Xin cảm ơn anh!

Thể Thao Văn Hóa & Đàn Ông

Hỏi chuyện CEO Yahoo Việt Nam

Không những thương hiệu các công ty trên được biết đến rộng rãi ở Việt Nam, mà thương hiệu “Vũ Minh Trí” cũng được định danh và nổi lên trong làng CEO nội…

Căn phòng nhỏ dành để tiếp khách của Tổng Giám đốc Yahoo VN Vũ Minh Trí nằm tít tận tầng thứ 31 của tòa nhà Trung tâm Thương mại Sài Gòn. Anh kể câu chuyện về thành công và những thất bại của mình với phóng viên, từ những ngày còn là một sinh viên ngành Hóa dầu (Đại học Bách khoa TP.HCM) đi làm part-time cho đến khi trở thành CEO.(*)

2 cuốn sách & 1 thái độ sống

Các cựu sinh viên ngành Hóa dầu Đại học Bách Khoa TP.HCM (khóa 1990 – 1995) không lấy làm lạ khi nghe tin Vũ Minh Trí trở thành Tổng Giám đốc của Yahoo tại VN.

Chàng sinh viên học ngành Hóa dầu ngày xưa thường tham gia những công việc part –time liên quan đến marketing. Tổng Giám đốc Yahoo VN nhớ lại rằng, thời sinh viên anh chẳng viết tốt, vẽ cũng chẳng hay nhưng khi cùng cả lớp làm báo tường, thì kết quả lớp anh luôn có một tờ báo đẹp và nội dung tốt.

Thời còn đi làm part – time, trong những bạn làm việc, nhóm nào có Minh Trí là nhóm đó luôn có những kết quả vượt trội… Từ đó anh nhận thấy ở mình có tố chất lãnh đạo nhóm, và anh xác định cho mình rằng: cần phải tận dụng những “lợi thế thiên bẩm”. Sẽ có người làm những việc với chuyên môn sâu hoặc sẽ biết nhiều lĩnh vực, do vậy phải nắm chắc các mục tiêu rõ ràng để tối ưu hóa các cơ hội đang đến, chứ không phải để cơ hội hướng mình đi theo một thứ có sẵn. Riêng về phần mình, anh muốn phát triển theo hướng trở thành một người biết nhiều lĩnh vực.

Năm 1995, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petro VN) “săn” những sinh viên xuất sắc về làm việc cho mình. Nguyễn Minh Trí đã về Petro VN, nơi mà nhiều người phải ước mơ.

Nhưng về làm được một thời gian, chàng trai trẻ thấy công việc ở đây không hề phù hợp với mình, và có cái gì đó khá tù túng và bức bách. Bức bách không phải vì công việc gò bó, hay kỷ luật gắt gao… mà vì anh tự nhận thấy cái “tạng” người của mình không hợp với công việc này.

Và với anh, lúc đó “hóa dầu” không phải là một ngành để nuôi giữ giấc mơ một ngày sẽ hóa giàu nữa, mà anh muốn tìm việc đúng với sở trường của mình.

Một ngày rỗi. Buồn. Chán với công việc hiện tại. Trí nằm đọc cuốn sách “Chiếc neo nghề nghiệp”. Cuốn sách nói đến việc, về bản chất, mỗi người sinh ra đều phù hợp với một loại công việc nào đó phù hợp với tính cách của mình. Cơ bản là biết khám phá bản thân mình…

Cuốn sách thứ hai có tác động lớn đến Trí là cuốn “The 7 Habits Of Highly Effective People” của tiến sĩ Stephen Covey. Trong cuốn sách này tác giả nói rằng, để làm được một việc thành công cần định hướng một cách rõ ràng, tự vấn và xác định lại rằng mình muốn “làm cái gì?” và “trở thành ai?”

Chính điều đó đã củng cố thêm cho chàng trai trẻ quyết tâm chuyển hướng công việc sang làm “cái mà mình thích”, bất chấp những thử thách trước mắt. Vũ Minh Trí quyết định thử sức mình ở những lĩnh vực mới, từ việc nhận lời làm cho các tập đoàn như Procter & Gamble (P & G), rồi British Petroleum (BP), British American Tobacco (BAT) hay Sony Ericsson.

Trong quá trình làm việc tại các tập đoàn này, anh đã giữ các vị trí quản lý cấp cao về Tiếp thị Nhãn hiệu, Phát triển kinh doanh, Phát triển và Đào tạo, và Tiếp thị Thương Mại…

Không những thương hiệu các công ty trên được biết đến rộng rãi ở Việt Nam, mà thương hiệu “Vũ Minh Trí” cũng được định danh và nổi lên trong làng CEO nội…

Bắt đầu ở điểm kết thúc

Nếu gặp Vũ Minh Trí , chắc hẳn ai cũng khen anh là một người trẻ gặt hái được nhiều thành công. Nhưng điều đó cũng không có nghĩa là anh chưa từng “nếm mùi” thất bại, và thực tế cho đến tận bây giờ, những bài học đớn đau trong kinh doanh vẫn thấm thía với anh:

Đó là hồi còn làm ở Petro VN, anh nảy ra sáng kiến là áp dụng mô hình các quầy kem Wall ở các cây xăng, như ở nước ngoài. Theo dự án này, ở mỗi cây xăng sẽ có một cửa hàng bán tạp hóa. Hăng hái, anh đề xuất mở cấp tập hàng loạt cửa hàng như vậy ở nhiều nơi… Nhưng đi liền với sự vội vã của dự án này, là sự chóng đến của sự thất bại, bởi chưa đong đếm và tính toán tới văn hóa và thói quen của người tiêu dùng Việt Nam.

Rồi sau là sự thất bại với sản phầm xà bông tắm Camay… Sau mỗi thất bại là những cú stress nặng nề với chàng trai trẻ, nhưng triết l‎ý làm việc “bắt đầu ở điểm kết thúc” đã giúp anh đứng dậy sau những cú ngã của mình, biết đâu là lỗi và đứng lên từ việc “vá lỗi” đó, hơn là việc dừng lại và stress vì nó…

Nhiều người đặt câu hỏi tại sao nằm 2008 “gã không lồ” Yahoo lại chọn Vũ Minh Trí làm Tổng Giám đốc tại VN mà không phải là những nhân vật nổi trội khác (làm việc cho những công ty lớn) ở thời điểm đó. Bởi Yahoo nhắm vào 2 tiêu chí người đó phải là người am tường về thị trường Việt Nam, và đã có tạo nên những “câu chuyện thành công” ấn tượng. Và lúc đó, Vũ Minh Trí trong vai trò là Tổng Giám đốc Sony Ericsson VN được các chuyện gia săn đầu người của Yahoo nhắm đến…

Năm 2006, Vũ Minh Trí nhận lời mời về làm Tổng Giám đốc Sony Ericsson VN, trong làng điện thoại di động, lúc đó Sony Ericsson chiếm thị phần không đáng kể ở Việt Nam. “Gia tài” mà anh tiếp quản lúc đó là một công ty mỗi tháng thua lỗ hàng triệu USD, vốn liếng đang cạn dần, thậm chí trụ sở làm việc còn đi… “ăn nhờ, ở đậu”.

Tiền quảng cáo chẳng là bao so với những “ông lớn” Nokia, Samsung. Và vị Tổng Giám đốc lúc đó đã chọn chiến lược “Tránh voi chẳng xấu mặt nào”. Quyết định không “đụng độ” các “ông lớn” trên mặt báo và trên tivi.

Trí hướng chiến lược quảng cáo đến các cửa hiệu và đào tạo nhân viên bán hàng tại các điểm bán lẻ, để họ thấy một chức năng quan trọng nổi bật và chiếm ưu thế của điện thoại Sony Ericsson.

Anh cho rằng cứ 30 người ấn tượng với cửa hiệu, khoảng 10 người tò mò bước vào xem, thì sẽ bán được ít nhất 1 điện thoại. Như vậy là hiệu quả có thế “lượng hóa” được, trong khi chi phí quảng cáo trên tivi. Và quả thực sau đó không lâu, hiệu quả đã có thể đong đếm được: Doanh số tăng 600% trong một thời gian ngắn…

Vũ Minh Trí cho rằng, nhẽ ra, với những gì anh đã làm được cho Sony Ericsson, anh có quyền ở lại để thưởng thức và tận hưởng thành công, nhưng nghĩ đến lời mới của “gã khổng lồ” Yahoo lại đang như kích thích “bản năng chinh phục” của anh.

( SEMveitnam – Theo SVVN)